IT’de ürün geliştirmek için tedarikçi kullanımı

IT’de ürün geliştirmek için tedarikçi kullanımı

Bu yazımda yazılım geliştirme sürecinde tedarikçilerle çalıştığım zamanlarda karşılaştığım kimi durumları sizinle paylaşmak istedim.

IT dünyasında her işi kendi ekibimizdeki kaynaklarla yapamıyoruz. Zira ortam çok zengin, her türlü nitelikteki kaynaktan içeride sınırsız sayıda da yok. İşler çok fazla, listeler uzun mu uzun. İsterleri toplamak, tedarikçi ile anlaşmaya varmak, ürün geliştirtmek, ürünün bakımını sağlamak hepsi farklı anlaşmaları gerektiriyor. 

Tek bir tedarikçi bulup herşeyi ona ihale edebilir, ya da birden fazla tedarikçi bulup analiz, tasarım, geliştirme, test ve destek süreçlerini onlara ihale edip bunların koordinasyonunu kendi içinizden birine yaptırabilirsiniz.

 Yukarıda anılan işleri tamamlayabilmek için; ister bir ister onlarca tedarikçi ile görüşmeniz, sözleşmeleri buna göre oluşturmanız gerekir. İçerik, fatura ve ödeme konuları bazen aynı bazen ayrı ayrı takımlarla görüşülür.  Sözleşme görüşmeleri devam ederken sözleşmede mola almak kimi zaman işleri soğutursa da kimi zaman da tedarikçinin ek indirim veya özellikleri ücretsiz vermesini sağlayabilir. Hatta bazı durumlarda müşterinin farklı bir tedarikçiye gitmesine veya projenin unutulmasına bile neden olabilir. 

Kimi tedarikçiler ise geçmişte yaşamış oldukları deneyime istinaden sözleşme maddelerini fiyatla beraber müzakere ederken, belirli bir aşamada sözleşme müzakeresini durdurup, fiyatta anlaşıp anlaşılamayacağını sınamak isteyebilirler. 

 Bu zaman içinde nakite ihtiyacı oluşan taraf durumuna göre ödeme planını farklı oluşturabilir, farklı indirimleri sunabilir hatta sözleşme süresini bile uzatabilir. 

 Geçmiş dönemin IT sözleşmelerinde yaşadığım olayları sıraladığımda aşağıdaki gruplamaya çalıştığım tiplerin çok farklı kombinasyonları ile karşılaştım. Bundan sonra daha farklılarını da görürüm sanırım, zira piyasa koşullarına göre herşey değişebiliyor, dünün yapılamaz diye düşünüleni bugünün olmazsa olmazı oluyor. 

  1. Aynı sene içinde (12 aydan kısa süre) ürün üretim ve teslimi, ürün geliştirmesi süresince hakedişe göre (veya sabit aralıklarla sabit) ödeme, ürünün kullanıma açılmasını takiben 12 aylık süre için sabit veya değişken değerli bakım,  her sene TRL/USD/EUR/CHF bazında önceden belirlenmiş bir ülkenin/sehirin/iş kolunun enflasyon/geçinme indeksi ile artan/azalan bakım bedeli, müşteriye 60 gün önceden haber vermek şartıyla nedensiz fesih hakkı
  2. Birkaç sene içinde üretim (24 aydan fazla), üretime bağlı fazlı olarak kullanıma açılması, her faz geçişinde başlayan farklı abonelik bedeli, abonelik bedelinin sabit yabancı para cinsinden belirli sene (3, 5 veya 7) devam etmesi   
  3. Avans alarak başlayan ve ödemelerin çoğunu üretime geçmeden alan 24 aylık proje, kullanıma alım sonrası 12 aylık bilabedel bakım ve destek, garanti süresini takibeden 5 sene boyunca her sene belli oranda azalarak  devam eden yabancı para bazlı bakım bedeli 

Tedarikçi müşterisine sattığı hizmet/ürün için belli bir para almak ve sonra da düzenli bir nakit akışı oluşturarak tuttuğu elemanların maliyetlerini karşılamak amacında, müşteri de mümkün olduğunca hizmeti/ürünü ucuza temin edip, düzenli ödemelerini de en azda tutup, sistemin çalışır halde kalmasını sağlamak kaygısında. Hal böyle olunca hayli farklı ödeme planları da oluşuyor.  Kimi tedarikçiler vur-kaç derdinde, kimi müşteriler tedarikçinin canlısı değil yaralısı muteberdir deyip elinden geldiğince tedarikçiyi zor duruma sürüklemeye çalışıyor. Hatta kimi müşterilerin maaşlı memurları kıskançlık gösterip olmadık bahanelerle kendilerine de bu alışverişten kendi mantıklarına göre pay almaya çalışıyorlar, hatta bundan patronları bile memnun kalıyor. Zira bu şekilde eleman maaşının bir kısmını tedarikçiden çıkartmış oluyor.  

Onca yılın sonunda öğrendiğim; her ne olursa olsun ödemeler tedarikçinin hakettiğinden fazla olmamalı, fazlalık varsa bunun da makul bir açıklaması olmalı.

Sözleşmenin başında toplam edinilme bedelinin büyük yüzdesi tedarikçiye ödenirse geriye de az bir kısım kalırsa bu da üretimin kalitesini etkileyebilir. Bu sadece nakit akışı veya toplam edinim maliyetini dahil ürünün zamanında ve istenilen kalitede teslimini de etkileyebilir. Bu yüzden başta az, proje tesliminde çoğu olacak şekilde ödeme planları düzenlenmeli. Hatta sigorta bedeli olarak küçük bir yüzde içeride tutulmalı. 

 

Unutmayın tedarikçi de siz de hayır kurumu değilsiniz. Siz ürüne o da parasına kavuşmak istiyor. Anamalcı sistemde geliştirilecek ürünü kullanarak kazanacağınız/tasarruf edeceğiniz paranın da, tedarikçinin sizden tahsil edeceği paranın da zaman maliyeti var. Her iki tarafta kendi parası ile değil başkalarının parası ile iş yapmaya çalışıyor. 

Sözleşmeleri yaparken de işleri yönetirken de; zaman, kaynak ve kalite üçlüsünün bir ahenk içinde olmasına özen gösterin.

Categories: GÖRÜŞLER

About Author

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*