Borsa İstanbul CIO’su Adnan Metin: “Teknoloji şirketlerinin borsa sahibi olduğu bir döneme giriyoruz”

Borsa İstanbul CIO’su Adnan Metin: “Teknoloji şirketlerinin borsa sahibi olduğu bir döneme giriyoruz”

Borsa İstanbul, BISTECH dönüşümü ile 22 yıllık sermaye piyasası altyapı ve uygulama parkını Nasdaq’ın da merkezinde olduğu yeni teknolojilerle yeniledi. Bu dönüşüm, 100’ü aşkın aracı kurum, veri yayın kuruluşu ve yazılım şirketinin yanı sıra, Takasbank, MKK, Borsa İstanbul ve Nasdaq’dan 650 kişinin Stockholm, Sidney, Denver ve İstanbul proje ofislerinde 2 yıllık çalışması sonucunda tamamlandı.

Derya COŞKUN

Borsa İstanbul’un CIO’su Adnan Metin, 1996 yılında Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği öğreniminin ardından kariyerine yönetim danışman olarak başladı. Yurtiçinde ve yurtdışında çok sayıda firmanın yeniden yapılanma ve dönüşüm projelerinde yönetici olarak rol aldı. Kariyerinde girişimcilik ile kurumsal firma tecrübesini birleştirmeyi başaran Metin, Ülker ve Türk Hava Yolları başta olmak üzere çalıştığı çok sayıda kurumda dönüşüm projelerine liderlik yaptı. TÜBİSAD gibi sivil toplum kuruluşlarında da aktif rol alan Adnan Metin’in kariyer yolcuğunda şimdiki adresi, Borsa İstanbul.

Borsa İstanbul… 1985 yılında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası adı altında başlayan faaliyetine, 2013 yılında İMKB, VOBAŞ ve Altın Borsa’nın birleşmesi ile yeniden yapılanarak Borsa İstanbul adıyla devam ediyor. Borsa İstanbul, ülkemizin İstanbul Finans Merkezi vizyonunun gereği olarak Türkiye sermaye piyasalarının dönüşümü programını adım adım hayata geçiriyor. Nasdaq ve EBRD ile stratejik ortaklıklar, Borsa İstanbul’un halka arzı, Türkiye’deki ilk tematik teknopark olan Finans Teknopark kuruluşu, finans teknolojilerinin üretimi ve ticarileştirilmesini hedefleyen Teknoloji AŞ’nin kuruluşu bu programın adımlarından. BISTECH ise tüm borsacılık ekosisteminin organizasyon, süreç ve sistemlerinin yeninden yapılandırıldığı ana proje.

BISTECH dönüşümü ile 22 yıllık bir teknolojiyi Nasdaq’ın teknolojisi ile değiştiren Borsa İstanbul CIO’su Adnan Metin, eski teknolojiye göre, 10 kat daha hızlı, Takasbank ve MKK ile tam entegre, yüksek emir işleme kapasiteli ve çok sayıda yeni fonksiyon içeren bir sisteme kavuştuklarını söylüyor. BISTECH projesinin Türkiye sermaye piyasalarına kattığı sadece bunlarla da sınırlı değil. Adnan Metin bu noktada, “Bu projede bugüne kadar örneği olmayan büyüklükte bir işbirliği ve performans sergilendi” derken aslında yanılmıyor. Ve bu olağanüstü olarak lanse edilen performansın en önemli meyvesi 30 Kasım tarihindeki ‘start’ ile veriliyor..borsa-istanbul-cio-rop-2

Adnan Metin ile Türkiye’deki borsa algısını, Borsa İstanbul’un gelecek projelerini ve BISTECH ile gelen yenilikleri konuştuk…

Borsaları, tanımlı kurallar çerçevesinde ticarete konu olan malların alım satımının yapıldığı kurumsal pazarlar olarak tanımlayan Adnan Metin, Borsa İstanbul’un da temel amacının, sermaye piyasası araçlarının serbest rekabet şartları altında kolay ve güvenli bir şekilde ve istikrarlı bir ortamda alınıp satılabilmesini sağlamak olarak açıklıyor. Metin, Borsa İstanbul’un Türkiye’de yatırımı güçlendirmek için tüm yerli, yabancı kurumsal ve bireysel yatırımcılara riski minimize edilmiş, şeffaf, güvenilir ve hızlı bir platform sunduğunu belirtiyor.

“Blockchain tüm dünyada radikal bir değişiklik olarak sayılıyor”

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, borsa dünyasının dinamik bir yapıya kavuştuğunu söyleyen Metin, “Yeni pazarların hızla geliştiği günümüzde, bu hıza ayak uyduran borsalar dünyada rekabet edebilen borsalar arasına girebiliyorlar. Eskiden borsaların teknoloji şirketleri varken, bugün teknoloji şirketlerinin borsalarının olduğu bir döneme giriyoruz. Dünyanın en büyük borsaları olan NYSE, Nasdaq, LSE ve Deutsche Börse gibi borsalar teknolojileriyle ön plana çıkmaya ve finansal teknoloji ürünlerini diğer ülkelere de pazarlamaya başladılar. Sıralanan borsalar gelirlerini piyasa işlemleri kadar veri analitiği ve teknoloji servislerinden de elde ediyorlar.

Öte yandan mevcut teknolojilerini geliştirmek ve dünyada her alanda süregelen bu hızlı dijital dönüşüme ayak uydurmak için çalışmalarına devam etmektedirler. Analistlerin ‘internet kadar büyük bir icat’ olarak nitelendirdikleri blockchain teknolojisinin Nasdaq’ın yakın zamanda özel pazar alt yapısında kullanmaya başlaması ve konuda başkaca projeler geliştirmesi bu duruma güzel bir örnek teşkil ediyor. Bu teknoloji, aracıları ortadan kaldırarak kıymetlerin el değişmesinin mümkün hale geldiği bir teknoloji. Orta ve uzun vadede blockchain’in tüm dünyada radikal bir değişiklik, oyun kuruculuk rolü üstlenebileceği varsayılıyor. Biz de bu oyunu Borsa İstanbul’un ve ilgili kurumların da içinde olduğu ulusal bir çerçevede nasıl kurabiliriz diye kafa yoruyoruz” diyor.

“Teknolojik dönüşüm borsa giderlerinde önemli düşüşler sağlıyor”

Teknolojik dönüşümlerin başlangıçta maliyetli gibi görünse de borsaların giderlerinde önemli düşüşler sağladığını ifade eden Adnan Metin, kendilerinin de Borsa İstanbul olarak hız kesmeyip sahip oldukları yetkinliği ticarileştirmeye yönelik yol haritasını hayata geçirdiklerini kaydediyor. Metin, bu yol haritasının başlangıç noktası olarak da BISTECH Dönüşüm Projesi’ni işaret ediyor.

Borsa İstanbul’un vizyonu elbette Türkiye’nin finansal dönüşümüyle doğrudan bağlantılı… Adnan Metin de bu konuda bizimle aynı düşünceyi paylaşıyor. Borsa İstanbul’un vizyonunun İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Projesi çerçevesinde şekillendiğini dile getiren Metin, bu doğrultuda Borsa İstanbul’un global arenada rekabet edilebilir hale gelmesi ve teknoloji ihraç edebilir bir borsa olmasının hedeflendiğini söylüyor.

Söz konusu hedef için çıkılan yolculuğun başlangıcı takvimlerde 2012 yılını işaret ediyor. Bu doğrultuda, teknolojik dönüşüm programının ilk fazını 30 Kasım’da devreye aldıklarını bildiren Metin, “22 yıllık Borsa altyapısı ve uygulama parkının uçtan uca yenilendiği bu projenin devamında Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası, Borçlanma Araçları Piyasası ve Kıymetli Madenler Piyasasını da aynı sistem üzerinde devreye alarak, farklı altyapılarda işlem gören tüm piyasalarımızı ortak bir platformda çalıştırmaya başlayacağız” diye konuşuyor. Kaynak kodlarına sahip oldukları BISTECH sisteminin desteğini ve geliştirilmesini kendi insan kaynakları ile yapabileceklerini, bu kapsamda da 50 kişilik bir ekibi Sidney, Stockholm ve Denver’da hem projeye katkı vermek hem de bilgi transferi için görevlendirdiklerini anlatan Metin, “Biz bu projede geliştirdiğimiz ürün, hizmet ve tecrübeyi 25 ülkeye satma hakkına sahibiz. Bu çerçevede Türkiye’deki yapılanmalarımızı sürdürüyoruz.  Balkanlar, Pakistan ve Kazakistan Borsaları ile teknoloji konusunda ortaklık görüşmelerimiz devam ediyor” şeklinde konuşuyor.

Finans Teknopark ile şirketler aynı ekosistemde buluşacak

Borsa İstanbul ve Boğaziçi Üniversitesi ortaklığıyla kurulan Finans Teknopark Türkiye’nin ilk tematik teknoparkı olarak ön plana çıkıyor. Adnan Metin, Finans Teknopark’ın şirketleri aynı ekosistemin bir parçası haline getirecek bir platform olacağı kanısında… Metin, “Böylece finans sektöründe uluslararası alanda rekabet edebilir ve ihraç edilebilir ürün ve hizmetlere sahip şirketleri desteklemek istiyoruz. İTÜ ile birlikte kurduğumuz Teknoloji AŞ ile de finansal teknolojiler alanındaki ürün ve hizmetlerin ticarileştirilmesi ile ilgili adımlar atıyoruz” diyor.

Borsa İstanbul’un 22 yıldır kullandığı altyapı, BISTECH Projesi ile uçtan uca yenilendi. Zira bu, Türkiye finans sektörü tarihindeki en kapsamlı dönüşüm projesi olarak adlandırılıyor. BISTECH projesi sadece borsanın dönüşümünde değil, aynı zamanda İstanbul’un finans merkezi olma vizyonu çerçevesinde de önemli bir adım olacak.

BISTECH projesinin Türkiye’deki hatta dünyadaki en büyük dönüşüm projelerinden biri olduğunu belirten Adnan Metin, bu projenin sadece Borsa İstanbul’a ait bir proje olarak görülmemesi gerektiğini, tüm finansal ekosistemi etkileyen bir proje olduğunu söylüyor. Metin,”Borsa İstanbul ile birlikte Takasbank ve MKK gibi sermaye piyasası oyuncuları, 70’i aşkın aracı kurum, 12 veri yayıncı kurum ve 8’in üzerinde yazılım şirketinden toplam 650’den fazla kişinin 2 yıl boyunca tam zamanlı çalışmaları ile bu proje tamamlandı. Bu çalışmalar İstanbul’un yanı sıra Nasdaq’ın Stockholm, Sidney ve Denver ofislerinde gerçekleştirildi. Bu projede bugüne kadar örneği olmayan bir performans sergilendi. Özellikle projenin son 5 ayında tüm proje paydaşları neredeyse her hafta sonu canlı sistemin provası için Borsa İstanbul’da misafimiz oldular. Bu provalarda karşılaşılan eksik gedikler giderilerek 30 Kasım canlı geçişine hazır olundu” diyor.

“Nasdaq’ın uluslararası tecrübesinden yararlanarak piyasalarımızı geliştirdik”

“Bu proje sürecinde iç kaynaklarımızla geliştirdiğimiz ve Nasdaq ile birlikte pazara sunduğumuz ‘replay trading’ ürünü de proje başarısında kritik rol oynadı” diyen Adnan Metin, canlı ortama geçmeden önce yaklaşık 4-5 ay kadar süre boyunca önceki günlerde mevcut sistemde canlı ortamda gerçekleşen tüm emirleri, tüm işlemleri ve tüm sonuçlarını yeni sistemin bir kopyasını oluşturarak test edip karşılaştırdıklarını açıklıyor. Bu yolla karşılaşılma olasılığı olan tüm sıkıntıları ve riskleri öncesinde aşarak herhangi bir engel bırakmadıklarını ifade eden Metin, bu başarının Borsa İstanbul kadar, tüm ekosistemin ortak başarısı olduğunu dile getiriyor.

Esnek bir yapıya sahip olan yeni BISTECH sistemiyle yeni ürünleri ve pazarların piyasaya sunulmasının kolaylaştığını söyleyen Adnan Metin’e göre, eski teknolojiye göre 10 kat daha hızlı bir sistemin de kapıları aralanmış oldu. Metin, BISTECH ile birlikte gelen kazanımları ise şöyle açıklıyor: “Takasbank ile sistemlerimizin birleşmesi sayesinde operasyonları merkezileştirerek verimlilik sağladık. Dünya standartlarında bir teknolojiyi devreye alarak küresel yatırımcıların Borsa İstanbul’a güvenli erişimi mümkün hale geldi. Nasdaq’ın uluslararası tecrübesinden de yararlanarak piyasalarımızı geliştirdik, hem yerli hem de yabancı yatırımcı için daha cazip bir sermaye piyasası merkezi haline geldik. Doğrudan Piyasa Erişimi, Sponsorlu Erişim, Yüksek Frekanslı İşlemler, Eş-yerleşim gibi fonksiyonlarla iş alanlarımızı genişlettik. Merkezi Karşı Taraf hizmeti sunan Takasbank ile daha güvenli bir piyasa olduk. Aynı zamanda işlem öncesi, işlem sırası ve işlem sonrasında daha etkin risk ve teminat yönetimine sahip olduk.”

“Yerli teknoloji firmalarına yatırım yapmayı hedefliyoruz”

Borsa İstanbul’un teknolojik dönüşümü devam ederken, odak noktalarında birçok konu ve sektörün varlığına dikkat çeken Metin, söz konusu alanlardan birinin de veri analitiği olduğunu belirtiyor. Dünya borsalarının neredeyse gelirlerinin üçte birini veri analitiklerinden elde edebilecekleri bir iş alanı oluşturduğunu kaydeden Metin şöyle devam ediyor: “Bunun için Nasdaq veya Deutsche Böerse’ye bakılabilir. Biz de veriyi ham olmaktan çıkarıp, işlenmiş olarak gerçek zamanlı pazara sunabilecek yatırımlar yapıyoruz. Kurumsal yatırımcının yatırım kararını vermesini destekleyecek trendler, değişiklikler, özellikle algo trading yapan kurumsal müşterilerin ihtiyaç duyacağı çok sayıda işlenmiş veri alternatifleri mevcut. Mevcut kanallarımızı da kullanarak, bunları kurumsal yatırımcılara ulaştırmaya hedefliyoruz. Şu an inovatif projelerle yatırımcı şirketlerin perakende müşterilerini de oyuna nasıl katabiliriz diye kafa yoruyoruz. Onları aracı kurumlarımız üzerinden daha etkin işlem yapar hale getirmeyi arzu ediyoruz. Perakendeyi konuşurken, mobil uygulamalardan da bahsetmek lazım. Mobil uygulamalarla her vatandaşın cebinde, akıllı telefonlarında, yer almayı da arzu ediyoruz. Vatandaşın finansal okuryazarlığını geliştirmek, farklı yatırım araçlarının getirisi ile ilgili simülasyonlar yapabilmek, hatta gerektiğinde aracı kurum üzerinden işlem yapmasını sağlamak gibi fonksiyonları olacak. Biz Borsa İstanbul olarak, uzun vadede borsası da olan bir teknoloji şirketi olmayı hedefliyoruz. Bunun gereği olarak önümüzdeki dönemde Nasdaq ile olan tedarikçi müşteri ilişkisinin dışında iş ortaklığı ilişkisine dönmeyi, yerli teknoloji firmalarına yatırım yapıp fintech alanındaki ürün ve çözümleri küresel pazara taşımayı hedefliyoruz.”

Categories: CIO RÖPORTAJLARI

About Author

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*