İyi bir veri yönetimi için hangi niteliklere ihtiyaç var?

İyi bir veri yönetimi için hangi niteliklere ihtiyaç var?

Kurumsal stratejilerde hedefe ulaşmada veri yönetimi ile ilgili nitelikler büyük önem taşıyor. Gelin iyi bir veri yönetimi için organizasyonda ihtiyaç duyulan niteliklerin neler olduğuna birlikte bakalım…
Veri yönetimi kavramı genomik verilerden Xbox üzerinde oyun puanlarına, Xbox üzerindeki oyun puanlarından Pandora’daki çalma listelerine kadar neredeyse her alandaki bilgiyi kapsayan bir kavram olarak ön plana çıkıyor. Eğer farklı alanlardaki verileriniz birleştirilmiş halde bulunuyorsa ana veri yönetimine giriş yaptığınızı söyleyebilmek mümkün.

Organizasyon içerisinde her konumdan tek bir noktadan kontrol imkânı sağlayan veri akışı altyapısının bulunduğu bilinen bir detay. Ana veri yönetimi kavramı alışılmış veri yönetimi yaklaşımından farklı olarak tek yönden izlemeyi mümkün hale getiriyor ve organizasyon içerisindeki tüm verileri kapsar nitelik taşıyor.
Genel olarak ifade edecek olursak insanlığın kâğıt ve kalem kullanarak el ile veri işlemeyi takiben veri yönetimi konusunda beş farklı jenerasyona tanık olduğunu söyleyebiliriz.

Mekanik delikli kart: veri işleme
Depolanan program: sıralı kayıt işleme
Çevrimiçi ağ: Farklı konumlardan veri işleme
Prosedürel olmayan: ilişkisel veri tabanları ve istemci-servis bilgisayarları
Multimedya veri tabanları: ilişkilerle nesne-ilişkisel veri tabanları

Veri modelleri, ölçekleme, otomasyon, entegrasyon ve iş akışları verilerden kullanılabilir bilgilerin oluşturulması sürecini karmaşıklaştıran etkenler arasında yer alıyor.
Geleceğe yönelik önemli adımlar atmayı planlayan teknoloji liderlerinin rekabetçi kalmak için üç soruya cevap vermesi önem taşıyor:
Ana veri yönetimi neden bir organizasyonun bel kemiğidir?
Kurumsal stratejide başarıya ulaşmak için hangi niteliklere sahip olunması gerekir?
Söz konusu nitelikler organizasyon içerisinde nasıl somut rollere dönüşür?

Kurumsal alanda ana veri yönetimi
Ana veri yönetimi gelişmiş veri bütünlüğü, görünürlük ve kesinlik gibi faydalar sağlar. Tüm bunların sonucunda daha iyi karar alınabilmesi imkanını beraberinde getirir. Alınan kararların yeterli ve etkin olması her organizasyon için kritik öneme sahiptir. Örneğin, saha dışındaki bir toplantı için en iyi lokasyonun neresi olacağına mı karar vereceksiniz? Veriye ihtiyacınız olduğu şüphe götürmez bir gerçek. En iyi 1000 mekânın neresi olduğuna dair bir liste ilginizi çekebilir. Ancak en iyi 1000 mekan listesinde son 3 yıldaki katılımcılara göre en iyi 10 mekanın listesi sizin için daha faydalıdır. Kurumsal stratejinizi mi oluşturuyorsunuz? Üzerinde çalıştığınız strateji ile ilgili 100 şirketin strateji konusundaki çalışmalarının özetine sahip olmak işinizi kolaylaştırır. Fakat hangi stratejilerin başarıya ulaştığını bilmeniz sizin için daha önemlidir.
Verileri topluyoruz. Bilgileri bir araya getiriyoruz. Bilgi yaratıyoruz. Bahsetmiş olduğumuz bilgi, üretmeye çalıştığımız bilgidir. Faydalı bilgi elde edecek seviyeye ulaşmak, daha iyi kararlar alınmasını mümkün hale getirmek için kişilere, süreçlere ve araçlara ihtiyacımız var.
Daha iyi karar alma, organizasyon içerisindeki anlaşmazlıkların azaltılması ve tekrarlanabilir süreçler bilgiye verilen değer ve bilginin kullanımı doğrultusunda sağlanabilecek faydalar arasında yer alıyor. Bu süreçte başarılı olmak için ana veri yönetim programına sahip olunması gerekiyor.

Nitelikler ve niteliklerin önemi
Yetkinlik ve nitelik farklı kavramlardır. Yetkinlikler bir organizasyonun kaynaklarını nasıl dağılımını gerçekleştirdiğini ve kurumsal stratejilere ulaşırken nasıl kullandığını ölçer. Diğer taraftan nitelik ise rekabet avantajı sağlayan beceri, kaynak, etkinlik, rutin ve süreçlerdir. Yetkinlikler beceridir. Nitelikler yetenektir.
Yetkinlik ve nitelik ayrımı farklı bir yaklaşımla yapılabilir. Yetkinlikler bireysel özellikler iken nitelikler organizasyona özgüdür. Bu kapsamda organizasyon ile ilgili unsurların neler olduğu önemlidir.
Bir organizasyonun sahip olduğunu nitelikler o organizasyondaki temel işlevlerin yerine getirilmesini sağlar veya başarıya giden sihirli anahtar özelliği taşır.
Ana veri yönetimi üç üst düzey nitelik gerektirir: Kurumsal nitelikler, bilgi hizmetleri nitelikleri ve veri yönetimi nitelikleri.

Kurumsal nitelikler
Yönetim: Örgütsel davranışın kurulmuş sistemde karar verme hakkına sahip kişiler tarafından değiştirilmesi süreci
İdare: Bir veya daha fazla alanda veri kalitesinin kurumsal mülkiyeti; çoğaltılması, hiyerarşilerinin sürdürülmesi ve iş kurallarının geliştirilmesi
Platform ve mimari: Veri modelleme, veri mimarisi ve meta verisi yönetimi (veri sözlükleri, açıklamalar ve veri yönetimi varlıkları) gibi detayların yer aldığı veri yönetimi altyapısı ve teknolojileri
Güvenlik: Veri erişilebilirliği, koruma, felaket yönetimi ve veri yedekleme
Bilgi yönetimi nitelikleri
Zeka: Anlık sorgu ve gerçek zamanlı gösterge nitelikleri; verinin kullanılabilir hale dönüştürülmesi
Analiz ve görselleştirme: temel raporlama, gelişmiş analiz ve risk yönetimi, yasal ve resmi raporlama
İş akışı: Süreç modeli veri akışı
Kalite: Veri kalitesi ölçüleri
Entegrasyon: model bağlantı ara yüzleri
Veri yönetimi nitelikleri
Operasyonlar: İşletmenin operasyonel işlemleri ve iş süreçleri
Veri toplama: ELT (Extract, Load, Transform), denetim, denge ve kontrol, test
İyileştirme: Verinin oluşturulma sürecinden başlayarak arşivleme veya silinmeye kadarki döngüsünün yönetimi
Bilim: Veri madenciliği; yapılandırılmış veya yapılandırılmamış durumda olan farklı kaynaklardan edinilen veriler ile ilgili yöntem, süreç, algoritma ve sistemlerin oluşturulması
Performans: Eşik ve toleransların kurumsal performans yönetimi
Sosyal, kurumsal ve teknolojik değişikliklere göre gelişen veri yönetimi programının tasarımı verinin organizasyon içerisinde nasıl yönetildiğini etkileyebilir. Bu kapsamda hangi organizasyonel becerilerin ana veri yönetim programı için gerekli olduğuna odaklanmak önem taşıyor.

Veri yönetiminde roller
Tüm çabalarınıza rağmen nihai söylemleriniz kimlerin veri konusundaki çalışmaları desteklemek adına yaptıklarına göre değişiklik gösterecektir. Birazdan bahsedeceğimiz roller kurumsal veri yönetimi konusunda organizasyonların çoğuna hitap etmektedir. Organizasyon büyüklüğüne göre rollerin genişletilmesi veya sıkıştırılması söz konusu olabilir.
Veri mimarı: Yönetilecek veri ögelerini ve nesneleri tanımlar, ana verilerin nasıl oluşturulduğu ve korunacağı ile ilgili politikaları ve kuralları belirler, nesneleri sınıflandırma veya organize etme için önemli olan hiyerarşileri, taksonomileri ve diğer ilişkileri tanımlar ve veri ile ilgili sorumlulukları açık bir şekilde bireylere ve organizasyonlara açık bir şekilde dağıtır.
Veri saklama sorumlusu: Verinin sahiplik sorumlusudur. Atanan verilerin doğruluğunu ve değerini korumasını sağlayarak veri türüne göre güvenlik bakımından sınıflandırmasını gerçekleştirir.
Veri sorumlusu: Veri erişimi ve yönetimi ile ilgili veri politikalarını, standartları, prosedürleri ve kılavuzları uygular.
Veri kurumsal analisti: Veri toplar, yönetir ve analiz eder.
Proje yöneticisi: Kendi sorumluluk alanlarındaki veri sorumlularının atamasını yapar ve onları destekler.
Kurumsal ilişki yöneticisi: Hangi veri isteklerinin sıraya alınacağını ve gerçekleştirileceğini belirler.
İş zekası uzmanı: Veri veya bilgi varlıklarında kurumsal ve teknik konularda uzman olarak görev yapar.
Veri tabanı yöneticisi: Depolama, organizasyon, kapasite planlama, kurulum, yapılandırma, veritabanı tasarımı, geçiş, performans izleme, güvenlik ve sorun giderme ile yedekleme ve veri kurtarma işlemlerinden sorumludur.
Veri bilimcisi: Bilgi becerileri ile verilerin anlaşılması için gerekli olan karmaşık ve sistematik analizlerin gerçekleştirilmesine katkı sağlar.
Veri mühendisi: Veri tabanı ve büyük ölçekli veri işleme sistemleri gibi mimariler geliştirir, yapılandırır, test eder ve çalışmasını sağlar; veri entegrasyonunu sağlar, verileri bir araya getirir ve temizler.
Veri geliştirici: Kullanıcıların verileri etkili bir şekilde almalarına yardımcı olmak için yeni ve mevcut veri tabanlarını geliştirir, test eder, iyileştirir ve sürdürülebilirliğini sağlar.

Kişilerin sorumlulukları konusunda tüm detaylara hakim olduğunu varsayarak hareket etmeyin. İlk olarak her iş için bir iş tanımı oluşturun, ikinci olarak iş tanımlarını organizasyon içerisinde muhtemel eksiklikler olabileceği yönünde doğrulayın. Üçüncü olarak RACI matrisi oluşturun. Dördüncü olarak iş ile ilgili atamalar yapın. Tüm bu adımlarla organizasyon içerisindeki rol ve sorumluluk çizgilerini net bir şekilde belirleyebilirsiniz.

Son olarak, birçok rol için eğitim önemlidir. Genelde veri yöneticileri ve veri sorumluları eğitim konusunda akla gelen ilk rollerdir. Fakat sadece rollerdeki kişilere eğitim imkanı sağlamak yeterli değildir. Kolektif olarak değişimin sürdürülebilmesi için organizasyonun tamamının eğitime tabi tutulmalıdır. Ana veri yönetimi ayrı bir hareket değildir. Değişimin organizasyonun tamamına yayılması gerekir.

Categories: STRATEJİ

About Author

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*